Cumhurbaşkanı Erdoğan, katılımcıları selamlarken zirve vesilesiyle köklü Türk tarihinin izlerini taşıyan Gebele’de bulunmaktan duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Teşkilatın dönem başkanlığını devreden Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov’a katkılarından dolayı teşekkür eden Erdoğan, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’e ev sahipliğinden ötürü şükranlarını sundu.
“Teşkilatımız, uluslararası meselelerde ortak duruş sergileyen bir yapıya dönüşmeli” diyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, 3 Ekim Türk Devletleri İşbirliği Günü’nü tebrik etti. Erdoğan, teşkilatın dilde, fikirde ve işte birlik anlayışıyla kaydettiği başarılara her geçen gün yenilerini eklediğini belirterek, bu başarıların artarak süreceğini ifade etti.
Erdoğan konuşmasında, çok taraflılığın aşındığı ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin birçok meseleye kayıtsız kaldığı bir dönemde Türk Devletleri Teşkilatı’nın sözüne güvenilen, haklının yanında duran bir yapıya dönüşmesinin önemine dikkat çekti. “Teşkilatımızı içine kapanık bir yapılanma olarak asla görmüyoruz” diyen Erdoğan, TDT Plus formatının üçüncü taraflarla iş birliğine yeni bir soluk getireceğini vurguladı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, güvenliğe yönelik kapasite inşası başta olmak üzere ortak menfaati ilgilendiren her alanda katkı sunmaya hazır olduklarını belirterek, “Terörizmden yasa dışı göçe, siber tehditlerden iklim değişikliğine ortak bir duruşla mukabele edebiliriz” dedi. Türk dünyasının bölgesel istikrarda daha etkin rol üstlenebileceğini ifade eden Erdoğan, “Bugün yakın coğrafyamızda yaşanan pek çok çatışma, savaş ve uluslararası hukuk ihlaline karşı teşkilatımızın kararlı duruş sergilemesi önemlidir” sözlerini kaydetti.
İsrail’in Lübnan, Suriye, Yemen, İran ve Katar’a yönelik saldırılarına değinen Erdoğan, bu eylemlerin bölgenin istikrarına en büyük tehdidin İsrail yönetiminden kaynaklandığını gösterdiğini söyledi. Gazze’deki katliamların durması yönündeki gelişmeleri memnuniyetle karşıladığını belirterek, kalıcı barış için iki devletli çözüm vurgusu yaptı.
Suriye’de istikrarın tesisinin bölge güvenliği için zorunlu olduğunu belirten Erdoğan, Suriye hükümetiyle angajmanın ilerletilmesi gerektiğini ifade etti. Güney Kafkasya’daki barış sürecine destek verdiklerini vurgulayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Azerbaycan ve Ermenistan arasında imzalanan ortak bildiriyi olumlu bir adım olarak değerlendirdi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ayrıca, “Ortak alfabe hususunda Türkiye olarak ilk adımı atıyoruz. Cengiz Aytmatov’u anlatan bir eser ile Oğuznameleri ortak alfabeyle basıyoruz” diyerek Türk dünyasında kültürel birlik çalışmalarına dikkat çekti.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Ersin Tatar’ın zirveye katılımından memnuniyet duyduğunu belirten Erdoğan, “Türk dünyası Kıbrıs Türkü kardeşlerini yalnız bırakmadı” dedi. Türkmenistan’ın teşkilata tam üye olarak katılmasını arzuladıklarını ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, üye ülkelere daimî temsilci atamaları çağrısında bulundu.
Azerbaycan’ın Gebele kentindeki zirvede, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve diğer liderler TDT Gebele Zirve Bildirisi, TDT+ Formatı Kurulmasına Dair Karar ile TÜRKSOY’un Güçlendirilmesi ve Geliştirilmesine Dair Karar’a imza attı. Törenin ardından liderler, Azerbaycan ve Türkmenistan ortaklığıyla Fuzuli’de inşa edilecek caminin temel atma törenine video konferansla katılarak butonlara bastı ve caminin temeline ilk beton döküldü.
